Hoe Werkt Een Slimme Meter Met Zonnepanelen?
Gescheiden telwerken
Een slimme meter heeft gescheiden telwerken: een telwerk voor het verbruik van stroom van het elektriciteitsnet en een telwerk voor de teruglevering van stroom naar het elektriciteitsnet. Hiermee toont de meter de standen apart van elkaar: wat je afneemt en wat je teruglevert.
De slimme meter heeft vier telwerken: twee voor het registreren van uw energieverbruik (hoog en laag tarief) en twee voor uw teruglevering (hoog en laag tarief). De slimme meter kan alleen de hoeveelheid energie meten die u afneemt van het elektriciteitsnet of die u teruglevert aan het elektriciteitsnet. Dit gebeurt met de afzonderlijke telwerken.
- De slimme meter registreert hoeveel energie je verbruikt en hoeveel je teruglevert.
- De slimme meter registreert alleen de totale hoeveelheid verbruikte en teruggeleverde energie.
- Op de slimme meter ziet u naast de verbruikte stroom ook hoeveel zelfopgewekte stroom u teruglevert aan het elektriciteitsnet.
- Op de slimme meter kunt u energieverbruiksmanagers aansluiten op de meter. Zo kunt u uw verbruik en teruggeleverde energie continu volgen.
Wanneer zonnepanelen meer energie opwekken dan dat je verbruikt wordt dit teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. De energieleverancier ziet alleen wat je teruglevert aan het net. Dit is nodig om de terugleverkosten en terugleververgoeding in rekening te brengen.

Opwek, verbruik en teruglevering
Het verschil tussen de registratie van de slimme meter en de omvormer heeft te maken met de stroom die je opwekt en meteen gebruikt in huis. De stroom die je opwekt, hoeft niet de slimme meter in de meterkast te bereiken; het wordt eerst via de omvormer naar de groepenkast geleid.
Heb je de vaatwasser aangezet, draait de wasmachine of staat de televisie aan? Dan gaat de stroom daarnaartoe. Stroom die je niet direct gebruikt, gaat via de slimme meter terug naar het elektriciteitsnet. Dit zie je terug op de slimme meter als teruggeleverde stroom.
- Met de energie die je met zonnepanelen opwekt voorzie je jouw huis van stroom.
- Als jij overdag stroom verbruikt, dan verbruik je direct jouw eigen opgewekte stroom.
- Doordat je deze stroom direct verbruikt, wordt deze niet geregistreerd door de slimme meter.
- Wek je meer energie op dan dat je gebruikt? Dan wordt deze stroom via de slimme meter teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.
De omvormer toont de totale stroomproductie en de slimme meter toont de eigen afname of de hoeveelheid teruggeleverde stroom. De slimme meter toont dus nooit het totaal aan opgewekte stroom.
Opgewekte energie die u zelf verbruikt, wordt dus niet door een afzonderlijk telwerk geregistreerd. Als u gebruikmaakt van subsidie, bijvoorbeeld de SDE-subsidieregeling, heeft u ook een brutoproductiemeter nodig om te registreren hoeveel u totaal aan stroom opwekt met uw zonnepanelen.

Salderen en terugleververgoeding
Wanneer er zonnepanelen op je dak liggen, verrekent de energieleverancier de teruggeleverde stroom met de hoeveelheid stroom die je hebt verbruikt. Dit noemen we salderen. Voor een eventueel overschot aan stroom dat je teruglevert, krijg je een vergoeding van de energieleverancier.
Met uw zonnepanelen wekt u energie op. Een deel daarvan verbruikt u zelf. De rest levert u terug aan het openbare elektriciteitsnet. Maar als de zon niet schijnt, heeft u natuurlijk ook energie nodig. Op dat moment verbruikt u meer dan dat u zelf opwekt en krijgt u energie geleverd van uw energieleverancier.
- Salderen
- Op uw jaarrekening staat hoeveel energie u geleverd kreeg van het energiebedrijf. Dat staat vermeld in kWh. Daarvan wordt de energie die u hebt teruggeleverd afgetrokken. Deze aftreksom heet salderen.
- Terugleververgoeding
- Wekt u meer energie op met uw zonnepanelen dan u verbruikt? Dan levert u de overgebleven energie terug aan het elektriciteitsnet. Uw energieleverancier geeft u hiervoor een terugleververgoeding.
- Salderingsgrens
- De salderingsgrens is de hoeveelheid energie die u van uw energieleverancier geleverd heeft gekregen. Deze is voor iedereen anders. U vindt de aan u geleverde energie, en dus uw persoonlijke salderingsgrens, op uw jaarrekening.
De overheid heeft een grens gesteld aan de hoeveelheid teruggeleverde energie waarvoor u een vergoeding krijgt. Dit heet de salderingsgrens.
De slimme meter is geijkt en goedgekeurd voor zowel levering als teruglevering, dus de meting is op alle telwerken correct.

Hoog- en laagtarief
Bij een hoog- laagtarief, ook wel dubbeltarief of normaal- daltarief genoemd, rekent de energieleverancier twee verschillende tarieven. Het hoogtarief geldt overdag. In de avond, nacht, weekenden en op feestdagen geldt een lager tarief.
- Hiermee stimuleert de energieleverancier om in tijden wanneer er weinig stroom wordt gebruikt, stroom te gebruiken.
- Tijdens momenten dat veel huishoudens stroom gebruiken stimuleert de energieleverancier om minder stroom te gebruiken.
- Als je een dubbeltarief bij je energieleverancier hebt, registreert de slimme meter wanneer je stroom verbruikt en opwekt.
- Je hebt dus vier telwerken op de slimme meter voor de registratie van verbruik en teruglevering: T1, T2, T3 en T4.
Ja, dat kan. Op het display van de slimme meter wordt het dag -en nachttarief nog steeds getoond. Heb je zonnepanelen, dan zie je ook de levering en teruglevering hier in beeld. De pijltjes op de meter geven aan of je stroom afneemt of levert.
Zowel de gas- als de elektriciteitsmeter bieden de mogelijkheid om uw standen van het display af te lezen, net zoals bij de traditionele meter.

Digitale en traditionele meters
Een digitale meter is anders dan een slimme meter. Een digitale meter kan je meterstanden niet automatisch doorsturen naar je netbeheerder. Je moet dan zelf nog de meterstanden doorgeven. Bij een slimme meter, kan je toestemming geven voor het uitlezen van je meterstanden en dan gebeurt dit allemaal automatisch.
- Digitale meter met registratie van teruglevering
- Deze digitale meter is geschikt voor de registratie van de teruggeleverde stroom en je verbruik. De meter wisselt de gegevens van je verbruik en teruglevering niet automatisch uit met je energieleverancier en netbeheerder, iets wat de slimme meter wel doet.
- Digitale meter zonder registratie van teruglevering
- Als je een digitale meter zonder registratie van de teruglevering hebt, is deze niet geschikt voor zonnepanelen. De meter registreert niet hoeveel stroom je aan het elektriciteitsnet teruglevert.
- Analoge meter zonder draaischijf
- De analoge meter zonder draaischijf lijkt op de ferrarismeter, alleen draait deze meter niet terug als je stroom opwekt. Een analoge meter hangt vaak nog in oude huizen en is niet geschikt voor teruglevering.
- Ferrarismeter
- De ferrarismeter is nog een oude meter. De meter draait door wanneer je stroom verbruikt en loopt terug wanneer je stroom opwekt.
De traditionele meter is alleen geijkt voor levering. Voor het terugdraaien van de meter heeft er geen ijkproces plaatsgevonden. Dat betekent, dat er niet gegarandeerd kan worden dat de meter de opgewekte energie juist meet.
De kans is aanwezig dat de traditionele draaischijfmeter een teruglooprem heeft. Deze meters kunnen niet of beperkt terugdraaien. Dat betekent dat wanneer op een zonnige dag meer wordt opgewekt dan op dat moment wordt verbruikt, de teruglevering niet wordt geregistreerd en u daar ook geen vergoeding voor krijgt.
Meterstanden en gegevens
De slimme meter stuurt automatisch uw meterstanden door naar uw energieleverancier, waardoor u nooit meer zelf uw meterstanden hoeft door te geven. Hierdoor wordt uw energierekening nog nauwkeuriger, zonder geschatte meterstanden.
- Uw meterstanden zijn zichtbaar voor u, uw netbeheerder en uw energieleverancier.
- Wij geven uw meterstanden door aan uw energieleverancier voor de juiste afrekening van uw verbruik.
- Niemand anders heeft toegang tot deze gegevens, tenzij u daar zelf toestemming voor geeft.
- De slimme meter meet alleen hoeveel energie u verbruikt en eventueel terug levert tijdens een bepaalde periode.
Uw netbeheerder en energieleverancier zien niet wat uw verbruik per apparaat is of wat uw leefpatroon is. Het is niet zichtbaar of u bijvoorbeeld televisie kijkt of onder de douche staat.
Nee, netbeheerders kunnen via de slimme meter niet zien welke specifieke apparaten je in huis hebt. Ze kunnen wél op basis van verbruiks- en terugleverpatronen bepaalde typen installaties herkennen die een grote impact hebben op het elektriciteitsnet. Denk bijvoorbeeld aan zonnepanelen en elektrische laadpunten.
Voor zonnepanelen geldt dat maximaal één keer per kwartaal wordt gekeken naar hoeveel stroom u teruglevert. Heeft u zonnepanelen maar zijn deze nog niet geregistreerd op https://www.energieleveren.nl? Dan kunt u hierover een brief ontvangen.
Uitlezen en energieverbruik
De slimme meter biedt ook de mogelijkheid om nauwkeurig uw energieverbruik te volgen en hierop te besparen. Dit kan met behulp van een energieverbruiksmanager. U kunt bijvoorbeeld een display laten plaatsen dat verbonden is met de slimme meter en uw verbruik bijhouden met een app of een gepersonaliseerde website.
- U kunt uw meetgegevens eenvoudig bekijken door de slimme meter te koppelen aan uw interne wifi-netwerk, uw pc, uw thermostaat of een zogenaamde energieverbruiksmanager.
- Het is ook mogelijk om met een kabeltje apparaten op de slimme meter aan te sluiten die gebruikmaken van de informatie uit jouw slimme meter.
- Deze aansluitmogelijkheid wordt de P1-poort genoemd en staat meestal ook zo vermeld op de meter zelf.
- Of laat de informatie uit je meter via een ODA naar een app op jouw smartphone, tablet of computer sturen.
Als u niet wilt dat de meterstanden op afstand worden uitgelezen, kunt u dit aan uw netbeheerder doorgeven. Dat betekent dat de meter niet automatisch wordt uitgelezen.
Wel kun je de P1-poort van de slimme meter blijven gebruiken om er zelf een energieverbruiksmanager aan te koppelen. Je kunt het aflezen op afstand altijd later weer aan laten zetten.