Zijn Draadloze Oordopjes Schadelijk?
Zendsignaal bluetooth heel zwak
Sommige consumenten stappen over van draadloze oortjes op bedrade oortjes door zorgen over bluetooth-straling.
Deze straling is echter zeer zwak en blijft door strenge limieten ver onder het niveau dat schadelijk is voor de hersenen.
De laatste tijd stappen veel mensen weer over van draadloze oordopjes naar oortjes met draad. Sommigen omdat ze bedrade oortjes cooler vinden, anderen omdat ze zich zorgen maken over de straling van draadloze oordoppen.
Op sociale media doen er steeds meer verhalen de ronde over de straling van draadloze oortjes. Je zou je hersenen ermee ‘frituren’, omdat je de oortjes op slechts een paar centimeter van je brein draagt en ze veel straling zouden afgeven.
“Meer dan indianenverhalen zijn dit niet”, stelt Monique Beerlage van het Kennisplatform Elektromagnetische Velden en Gezondheid.
Ze vertelt: “Draadloze oortjes werken op basis van bluetooth. Je telefoon is dan de zender en je oordopjes zijn de ontvangers. Het zendsignaal van bluetooth is heel zwak. Veel zwakker dan bijvoorbeeld het signaal dat je telefoon uitzendt als je belt, want dan moet het een veel grotere afstand afleggen.”
Dat merk je bijvoorbeeld ook als je verbonden bent met een muziekbox: al zodra je een paar meter van de box verwijderd bent, verliest hij het signaal van je telefoon en begint je muziek te haperen. Terwijl je bij bellen niet per se naast een zendmast hoeft te staan.
Niet-ioniserende elektromagnetische stralen
- Draadloze koptelefoons en draadloze oortjes werken via bluetooth.
- Ze ontvangen en zenden niet-ioniserende elektromagnetische stralen uit.
- De impact van die stralen, die ook door wifi worden uitgezonden bijvoorbeeld, op de gezondheid en specifiek op het ontstaan van hersentumoren is uitgebreid onderzocht.
- De meeste studies vinden geen effect, maar sommige zien wel een verband met meer hersentumoren.
- Op dit moment kan men enkel met hoge waarschijnlijkheid stellen dat deze oortjes veilig zijn voor de gezondheid, maar niet met volle zekerheid.
Bluetooth is een vorm van draadloze technologie waarbij gegevens worden uitgewisseld tussen twee apparaten via radiogolven.
Er zijn twee typen elektromagnetische straling als je kijkt naar het effect op je lichaam.
Niet-ioniserende straling, zoals van je telefoon, wifi of magnetron, is laag in energie en kan je lichaam niet beschadigen. Deze vorm wordt bij normaal gebruik als veilig beschouwd, aldus het RIVM.
Ioniserende straling heeft veel meer energie en kan wel schade veroorzaken aan cellen of DNA, zoals bij röntgenfoto’s of radioactieve stoffen.
Ruim onder blootstellingslimiet
- Er zijn strikte blootstellingslimieten voor straling.
- Deze limieten worden vastgesteld door de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) en zijn gebaseerd op de opwarming van je lichaamstemperatuur.
- De limiet is maximaal één graden opwarming.
- Om er zeker van te zijn dat je dat nooit zult halen, zijn ze daar ook nog eens factor 50 onder gaan zitten.
- In de praktijk betekent dat dat je lichaam maximaal 0,1 graad mag opwarmen als je de hele dag belt met je telefoon aan je oor.
Dit wordt streng gecontroleerd, onder andere door de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI).
In 2023 werd de iPhone 12 bijvoorbeeld uit de Franse winkels gehaald, omdat deze te veel elektromagnetische straling uit zou zenden. Apple heeft de hoeveelheid straling toen met een software-update moeten verminderen.
En dan gaat het in dit voorbeeld dus over bellen met je telefoon aan je oor. De straling van draadloze oortjes is nog veel kleiner.
Beerlage benadrukt dat de opwarming van je lichaamstemperatuur in beide gevallen echt heel erg klein is. “Dus je hersenen frituren is echt klinkklare onzin.”
Vanwege het zeer geringe vermogen en de dispersie is de door bluetooth-apparatuur veroorzaakte temperatuurstijging onmeetbaar klein: negatieve effecten voor de gezondheid zijn daarom heel onwaarschijnlijk.
De golven die een microgolfoven gebruikt, genereren meer energie. Hoe meer energie stralen genereren, hoe groter het risico op schade, bijvoorbeeld aan het genetisch materiaal in menselijke cellen.
Draadloze oortjes minste straling
- Oortjes met draad
- Die zorgen volgens Beerlage namelijk wel voor de minste hoeveelheid straling tijdens het bellen.
- Draadloze oortjes
- Daarna komen draadloze oortjes.
- Telefoon aan je oor
- Op nummer drie staat bellen met je telefoon aan je oor.
“Mensen hoeven zich echt geen zorgen te maken, want de blootstellingslimieten zijn veilig en alle drie de opties zitten daar ruim onder. Maar als je je blootstelling wilt verminderen, kun je er altijd voor kiezen om te bellen met draadloze oortjes of oortjes met draad in plaats van met je telefoon langs je hoofd.”
De gezondheidsraad vermeldt specifiek dat er geen aanwijzingen zijn en dat het onwaarschijnlijk is dat gsm- en dect-signalen, zolang blootstelling onder de limietwaarden blijft, een negatieve uitwerking op de gezondheid hebben.
Het is niet erg waarschijnlijk dat elektromagnetische straling in de woon- en werkomgeving schadelijk is voor de gezondheid. Wel is het van belang dat er verder onderzoek wordt gedaan naar de effecten van elektromagnetische straling.
Veel wetenschappers zijn niet overtuigd van schadelijkheid, maar effecten kunnen vanwege beperkingen in de toegepaste onderzoekstechnieken en vanwege de relatief korte periode dat mobiele telefonie wordt gebruikt, nooit helemaal worden uitgesloten.
Gehoorschade en oortjes
- Het dagelijks gebruik van online gamen, muziek luisteren of video’s kijken neemt toe.
- Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van een koptelefoon of oortjes.
- Met een goede koptelefoon of goede oortjes sluiten de oren af voor geluid in je omgeving.
- Hierdoor hoeft het volume niet harder om geluiden van buitenaf te weren.
Koptelefoons en oortjes zijn er in heel veel soorten en maten.
Voor beiden geldt dat het belangrijk is om te letten op de mate waarin de koptelefoon of de oortjes aansluiten op je oor.
Als ze goed aansluiten, ‘lekt’ er zo min mogelijk geluid en hoef je het volume minder hard te zetten.
Wil je nog minder omgevingsgeluiden horen, kies dan voor een koptelefoon of oortjes met noise-cancelling (dit is de beste optie).
- ‘On-ear’-koptelefoons: deze zitten op je oor en niet over je oor, waardoor er veel geluid van buitenaf langskomt.
- Simpele, platte oortjes (vaak standaard meegeleverd) sluiten het oor niet goed af, waardoor je veel geluid van buitenaf hoort en het volume harder gaat zetten.
- Ook zitten deze oortjes dicht op het trommelvlies, waardoor ze extra schadelijk kunnen zijn.
Bone conduction koptelefoon
Een gewone koptelefoon werkt door middel van trillingen die via de lucht je trommelvlies bereiken en daarna het binnenste van je oor.
Bone conduction, ofwel beengeleiding, werkt anders.
In plaats van dat de trillingen via je trommelvlies gaan, worden de trillingen via je slaapbeen naar het binnenste van je oor gestuurd.
Daarbij blijft je gehoorgang vrij en kun je ook het omgevingsgeluid nog horen.
Dat is een voordeel als je gaat hardlopen of fietsen in het verkeer.
Er zijn geen aanwijzingen dat dit type koptelefoon de kans op gehoorschade vermindert.
VeiligheidNL raadt aan om je gehoor regelmatig te testen. Dat kan heel eenvoudig online, met de Oorcheck.
Onderzoek naar gezondheidseffecten
- Wel wordt er volop onderzoek gedaan naar mogelijke gezondheidseffecten van straling.
- In een grote Europese cohortstudie, die onder meer in Nederland wordt uitgevoerd, worden duizenden mensen jarenlang gevolgd om te onderzoeken of mobiel telefoongebruik invloed heeft op hun gezondheid.
- Er wordt gekeken naar hoe vaak ze bellen, waar ze hun telefoon bewaren en of er op termijn gezondheidsklachten ontstaan.
- In de grootschalige Europese cohortstudie blijkt dat er ook geen verband is tussen mobiel telefoongebruik en het ontstaan van kanker.
“We volgen bijna 200.000 mensen en zien bij hen geen relatie tussen telefoongebruik en het krijgen van kanker,” zegt Kromhout.
Ook uit een ander Europees onderzoek naar het gebruik van mobiele telefoons bij kinderen en jeugdvolwassenen met hersentumoren, bleek er geen oorzakelijk verband te bestaan.
Op dit moment is er geen bewijs dat elektromagnetische straling gevaarlijk is voor onze gezondheid.
We kunnen concluderen dat je geen kanker krijgt van straling. Ook hoef je je geen zorgen te maken over je vruchtbaarheid of slaapkwaliteit en is een stralingsmeter aanschaffen overbodig.
Kromhout raadt ons aan de ontwikkelingen kritisch te blijven volgen. “Mensen zijn maar relatief kort aan dit soort technologieën blootgesteld. De ontwikkelingen gaan eigenlijk te snel voor de wetenschap. Wetenschappelijke organisaties blijven dan ook onderzoek doen naar de effecten van elektromagnetische straling.”