Hoe Werkt Zonnepanelen Met Slimme Meter?
Gescheiden telwerken
Een slimme meter is een digitale energiemeter die jouw gas- en elektriciteitsverbruik meet. Elke maand geeft de meter automatisch de meterstanden door aan de netbeheerder. Slimme meters kunnen zowel de verbruikte als de teruggeleverde energie (bijvoorbeeld door zonnepanelen) nauwkeurig registreren.
Een slimme meter heeft gescheiden telwerken: een telwerk voor het verbruik van stroom van het elektriciteitsnet en een telwerk voor de teruglevering van stroom naar het elektriciteitsnet. Hiermee toont de meter de standen apart van elkaar: wat je afneemt en wat je teruglevert.
Wanneer zonnepanelen meer energie opwekken dan dat je verbruikt wordt dit teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. De slimme meter registreert hoeveel energie je verbruikt en hoeveel je teruglevert.
- De slimme meter heeft vier telwerken: twee voor het registreren van uw energieverbruik (hoog en laag tarief) en twee voor uw teruglevering (hoog en laag tarief).
- De slimme meter kan alleen de hoeveelheid energie meten die u afneemt van het elektriciteitsnet of die u teruglevert aan het elektriciteitsnet.
- Dit gebeurt met de afzonderlijke telwerken.
- Opgewekte energie die u zelf verbruikt, wordt dus niet door een afzonderlijk telwerk geregistreerd.
Als je een dubbeltarief bij je energieleverancier hebt, registreert de slimme meter wanneer je stroom verbruikt en opwekt. Je hebt dus vier telwerken op de slimme meter voor de registratie van verbruik en teruglevering: t1, t2, t3 en t4.
De pijltjes op de meter geven aan of je stroom afneemt of levert. Op het display van de slimme meter wordt het dag -en nachttarief nog steeds getoond. Heb je zonnepanelen, dan zie je ook de levering en teruglevering hier in beeld.
Opwek, verbruik en teruglevering
Het verschil tussen de registratie van de slimme meter en de omvormer heeft te maken met de stroom die je opwekt en meteen gebruikt in huis. De stroom die je opwekt, hoeft niet de slimme meter in de meterkast te bereiken; het wordt eerst via de omvormer naar de groepenkast geleid.
Heb je de vaatwasser aangezet, draait de wasmachine of staat de televisie aan? Dan gaat de stroom daarnaartoe. Stroom die je niet direct gebruikt, gaat via de slimme meter terug naar het elektriciteitsnet. Dit zie je terug op de slimme meter als teruggeleverde stroom.
- De omvormer
- De omvormer meet de hoeveelheid energie in kwh die de zonnepanelen opbrengen en naar de meterkast sturen.
- De slimme meter
- De slimme meter meet de hoeveelheid energie die u inkoopt of terug levert.
- De omvormer toont
- De omvormer toont de totale stroomproductie en de slimme meter toont de eigen afname of de hoeveelheid teruggeleverde stroom.
Tussen de omvormer en de slimme meter zit nog een heel huis aangesloten. Als apparaten in huis energie gebruiken, zal dat, wanneer deze beschikbaar is, eerst de zonne-energie zijn.
Is er zonne-energie tekort om alle apparaten van stroom te voorzien, dan wordt het restant ingekocht en begint de inkoop-teller op de slimme meter te lopen. Is er zonne-energie over, nadat alle apparaten van stroom zijn voorzien, dan wordt deze energie terug geleverd aan het net en gaat de teruglever-teller van de slimme meter lopen.
Er wordt dus een deel van de opgewekte energie direct in huis verbruikt. Hoeveel dat is, is een eenvoudige rekensom: de productie van de zonne-energie volgens de omvormer of monitoring-app minus de terug geleverde energie volgens de slimme meter is uw eigen verbruik.
De totaal opgewekte zonnestroom is van je omvormer(-app) af te lezen en de ingevoerde netstroom en de teruggeleverde zonnestroom zijn via de slimme meter af te lezen. Wil je weten hoeveel zelfopgewekte stroom je hebt verbruikt? Dan trek je de teruggeleverde stroom af van de opbrengst van je zonnepanelen.
Salderen en terugleververgoeding
Wanneer er zonnepanelen op je dak liggen, verrekent de energieleverancier de teruggeleverde stroom met de hoeveelheid stroom die je hebt verbruikt. Dit noemen we salderen. Voor een eventueel overschot aan stroom dat je teruglevert, krijg je een vergoeding van de energieleverancier.
Met uw zonnepanelen wekt u energie op. Een deel daarvan verbruikt u zelf. De rest levert u terug aan het openbare elektriciteitsnet. Maar als de zon niet schijnt, heeft u natuurlijk ook energie nodig. Op dat moment verbruikt u meer dan dat u zelf opwekt en krijgt u energie geleverd van uw energieleverancier.
Op uw jaarrekening staat hoeveel energie u geleverd kreeg van het energiebedrijf. Dat staat vermeld in kwh. Daarvan wordt de energie die u hebt teruggeleverd afgetrokken. Deze aftreksom heet salderen. U betaalt alleen voor de energie die overblijft nadat de opgewekte energie eraf getrokken is.
- Uw energieverbruik is ongeveer 3500kwh waardoor uw energieleverancier u 3500 kwh levert.
- Uw zonnepanelen leveren 2000 kwh op.
- Daarvan gebruikt u zelf 1000 kwh.
- U levert dan 1000 kwh terug aan het openbare elektriciteitsnet.
- Van de 3500 kwh wordt de door u teruggeleverde energie 1000 kwh afgetrokken.
- U moet nog voor 2500 kwh betalen.
Wekt u meer energie op met uw zonnepanelen dan u verbruikt? Dan levert u de overgebleven energie terug aan het elektriciteitsnet. Uw energieleverancier geeft u hiervoor een terugleververgoeding. Zij bepalen zelf de hoogte van de terugleververgoeding.
De salderingsgrens is de hoeveelheid energie die u van uw energieleverancier geleverd heeft gekregen. Deze is voor iedereen anders. U vindt de aan u geleverde energie (en dus uw persoonlijke salderingsgrens) op uw jaarrekening.
Digitale en traditionele meters
Een digitale meter is anders dan een slimme meter. Een digitale meter kan je meterstanden niet automatisch doorsturen naar je netbeheerder. Je moet dan zelf nog de meterstanden doorgeven. Bij een slimme meter, kan je toestemming geven voor het uitlezen van je meterstanden en dan gebeurt dit allemaal automatisch.
In 2025 is het niet verplicht om met zonnepanelen een slimme meter in huis te hebben die de levering en de teruglevering van stroom afzonderlijk meet. Je hoeft dus niet per se een slimme meter voor zonnepanelen te hebben, maar de meter moet wél geschikt zijn voor de registratie van teruglevering van stroom aan het elektriciteitsnet, zoals een digitale meter.
- In sommige nieuwbouwhuizen of huizen met een vernieuwde meterkast hangt er vaak een digitale meter met een apart telwerk voor de stroom die je teruglevert.
- Deze digitale meter is geschikt voor de registratie van de teruggeleverde stroom en je verbruik.
- De meter wisselt de gegevens van je verbruik en teruglevering niet automatisch uit met je energieleverancier en netbeheerder, iets wat de slimme meter wel doet.
- Als je een digitale meter zonder registratie van de teruglevering hebt, is deze niet geschikt voor zonnepanelen.
- De meter registreert niet hoeveel stroom je aan het elektriciteitsnet teruglevert.
De analoge meter zonder draaischijf lijkt op de ferrarismeter, alleen draait deze meter niet terug als je stroom opwekt. Een analoge meter hangt vaak nog in oude huizen en is niet geschikt voor teruglevering. Bij de aankoop van zonnepanelen moet je deze meter laten vervangen door een slimme meter of een digitale meter met registratie van teruglevering.
De ferrarismeter is nog een oude meter. De meter draait door wanneer je stroom verbruikt en loopt terug wanneer je stroom opwekt. Heb je een ferrarismeter waarvan de draaischijf geblokkeerd is bij het terugdraaien? Dan is deze meter niet geschikt als je zonnepanelen laat plaatsen.
Uitlezen en energieverbruik
De slimme meter stuurt automatisch uw meterstanden door naar uw energieleverancier, waardoor u nooit meer zelf uw meterstanden hoeft door te geven. Hierdoor wordt uw energierekening nog nauwkeuriger, zonder geschatte meterstanden.
De slimme meter biedt ook de mogelijkheid om nauwkeurig uw energieverbruik te volgen en hierop te besparen. Dit kan met behulp van een energieverbruiksmanager. U kunt bijvoorbeeld een display laten plaatsen dat verbonden is met de slimme meter en uw verbruik bijhouden met een app of een gepersonaliseerde website.
- Meterstanden worden automatisch doorgegeven: elk half jaar worden je meterstanden automatisch uitgelezen, zo weet je zeker dat altijd de juiste stand wordt doorgeven.
- Meer inzicht in energieverbruik: je ziet precies wanneer en hoeveel energie je gebruikt.
- Deze inzichten kan je weer gebruiken om energiebesparende maatregelen te nemen.
- Bijhouden opgewekte zonne-energie: als je zonnepanelen hebt, is een slimme meter bijzonder handig om te weten hoeveel van je energieverbruik wordt gedekt door je eigen zonnepanelen.
- Hij houdt nauwkeurig voor je bij hoeveel energie je panelen opwekken.
Op de slimme meter kunt u energieverbruiksmanagers aansluiten op de meter. Zo kunt u uw verbruik en teruggeleverde energie continu volgen. Het is ook mogelijk om met een kabeltje apparaten op de slimme meter aan te sluiten die gebruikmaken van de informatie uit jouw slimme meter. Deze aansluitmogelijkheid wordt de p1 poort genoemd en staat meestal ook zo vermeld op de meter zelf.
Als u niet wilt dat de meterstanden op afstand worden uitgelezen, kunt u dit aan uw netbeheerder doorgeven. Je kan ook de functie “op afstand uitlezen” laten uitschakelen, zodat hij niet automatisch op afstand wordt uitgelezen. Je moet dan wel zelf je meterstanden doorgeven.