Hoe Bereken Je De Vergroting Van Een Microscoop?
Objectief en oculair
De vergroting van een microscoop is het aantal keer waarmee het beeld van het preparaat wordt vergroot. De vergroting wordt bepaald door twee factoren: de vergroting van het objectief en de vergroting van het oculair. Het objectief is het lensje dat het dichtst bij het preparaat zit, en het oculair is het lensje waar je doorheen kijkt.
- De vergroting van het objectief staat meestal op het objectief zelf vermeld.
- De meest voorkomende vergrotingen zijn 4x, 10x, 40x en 100x.
- De vergroting van het oculair is meestal 10x of 15x.
- U moet de kracht van de oculairs en objectieven kennen om te bepalen hoeveel vergroting uw microscoop kan vergroten.
- De vergroting van het oculair vindt u aangegeven op de buitenkant van het oculair, deze vergroot doorgaans 10x.
- Zoek vervolgens naar het vergrotingsvermogen van uw objectieflens. Deze vind je aan de zijkant van de lens.
- Traditioneel kan de waarde variëren tussen 4x, 10x, 40x, 100x.

Totale optische vergroting
Om de totale vergroting van de microscoop te berekenen, vermenigvuldig je de vergroting van het objectief met de vergroting van het oculair.
- Totale vergroting = oculairvergroting x objectiefvergroting
- De vergroting is de oculairvergroting vermenigvuldigd met de vergroting van de objectieflens: 40x-1000x.
- Als je alleen door het oculair kijkt, vermenigvuldig je alles met elkaar.
- Objectief x zoom x oculair
Neem de vergroting die op je objectief staat, die dicht bij het preparaat zit. Vermenigvuldig dat met de vergroting van je oculair(en)/oculairlens(en), die meestal 10x is, maar ik zie ook wel 15x en 20x voorbijkomen. Dus als je iets bekijkt met een 40x objectief, is het beeld waarschijnlijk 400x in totaal.

Voorbeeld met stereomicroscoop
Wanneer de vergroting van het oculair van de stereomicroscoop 10 keer is, is het zoombereik van de zoombody: 0.7x-4.5x, en de extra objectieflens is: 2x.
- Minimale vergroting
- 10 keer 0,7 keer 2 om de minimale vergroting van deze microscoop te krijgen: 14 keer.
- Maximale vergroting
- 10 keer 4,5 keer 2 is gelijk aan 90 keer.
- Totale optische vergroting
- Dan is de totale optische vergroting van deze stereomicroscoop 14 keer tot 90 keer.
Dus stel je hebt een 1.25 objectief, een 10x oculair, en een 7x zoom ergens anders, 7 x 10 x 1.25 is 87.5.
Dit is natuurlijk alleen de daadwerkelijke vergroting van de gastheer van de microscoop. Het volgende is de digitale vergroting van de microscoop.

Vergroting op een monitor
Een veel voorkomende vraag bij het bekijken van microscoopbeelden op een scherm is: wat is de totale vergroting die op de monitor wordt bekeken?
- Als u een stereomicroscoop gebruikt, wordt de waarde van de objectieflens afgedrukt op de zoomknop of op de objectiefkoepel die wordt gedraaid om de microscoopvergroting te wijzigen.
- Videoadapter (microscoopadapter/c-mount-adapter/reductielens/relaislens).
- Monitorverhouding: monitorverhouding volgens monitorgrootte en sensorgrootte.
- Monitorverhouding=monitorgrootte/diagonaal van sensorgrootte
- De eenheid moet hetzelfde zijn. Voor scherm: 1 inch=25.4 mm, voor sensor: 1 inch=16 mm.
De formule voor het berekenen van de totale vergroting van de microscoop op het scherm is:
m(totale vergroting op monitor)=m(doelstelling) x m(videoadapter) x monitorverhouding
Zoals hierboven weergegeven, is de vergroting van de objectieflens 40x en de vergroting van de videoadapter 0.5x. Als we een 12-inch scherm en een 1/2 sensor gebruiken, dan is 40x0.5x(12x25.4/8)=762x, dit is de totale vergroting op de monitor.

Digitale totale vergroting
Als de grootte van het display bijvoorbeeld 17 inch is en er wordt een 1/3 microscoopcamera gebruikt, dan is de digitale vergroting van de microscoopcamera ten opzichte van onderstaande tabel: 72 keer.
- De totale optische vergroting=de vergroting van het oculair x de vergroting van de objectieflens
- Digitale totale vergroting=objectieflens x camera-oculairvergroting x digitale vergroting
Gebaseerd op de configuratie van de stereomicroscoop hierboven, is de zoombody 0.7x-4.5x, en de extra objectieflens is 2x. Het camera-oculair is 1. Als het camera-oculair geen meervoud heeft, hoeft dit niet bij de berekening te worden opgeteld.
Volgens de formule: objectieflens x camera-oculairvergroting x digitale vergroting, is de minimale vergroting van digitale vergroting: 0.7 keer 2 keer 1 keer 72 is gelijk aan: 100,8 keer, de maximale vergroting van digitale vergroting is: 4,5 keer 2 keer 1 keer 72 is gelijk aan: 648 keer. Het bereik van digitale vergroting is 100,8 keer tot 648 keer.
Beeldkwaliteit en preparaten
Wil je een vergroting van 600x dan kun je voor de beeldkwaliteit beter kiezen voor een optisch systeem bestaande uit een 10x vergrotend oculair in combinatie met een 60x vergrotend objectief. De combinatie bestaande uit een 15x vergrotend oculair met een 40x vergrotend objectief levert wel een groter beeldveld op, echter de resolutie (kwaliteit) van het beeld is minder.
Vergrotingen boven de 1000x klinken aardig, echter in praktijk zijn goede resultaten met zo'n hoge vergrotingsfactor bij optische microscopen niet realistisch. Het levert wazige beelden op welke vergelijkbaar zijn met een te veel uitvergrote foto met een lage resolutie.
- Bacteriën: 400x - 1000x
- Cellen: 200x - 400x
- Planten: 40x - 400x
- Insecten: 40x - 100x
De juiste vergroting voor een preparaat bacteriën en cellen, heb je een hogere vergroting nodig dan voor grote objecten, zoals planten en insecten.